Wat is er mis met Consumentisme?

Waarom maak ik me druk om ‘Consumentisme’ (zie mijn allereerste blog)? Wat is het eigenlijk?

In een reeks blogs zal ik dit verder uitwerken. Hier deel 1, waarin ik een eerste reeks hypotheses lanceer. Bot en direct. Bijschaven kan later 🙂

There is a sufficiency in the world for man’s need but not for man’s greed.

Mahatma Gandhi

Deel 1 – Probleem onder de loep

Wat bedoel ik met Consumentisme?

  • Een houding: als ik iets nodig heb, dan koop ik het dus. Voor 23.59u besteld? Morgen in huis!
  • Een reflex: wat ik wil, ga ik kopen. De alternatieven voor kopen verdwijnen steeds meer buiten beeld, namelijk: vragen (even oppassen), lenen (boor), leasen (wasmachine) of zelf maken (ijsje).
  • Een probleem: wij aardbewoners consumeren meer dan de aarde aankan of bijmaakt.
  • Een identiteit: ik ben wat ik heb. Met mijn Fitbit/G-Star/Audi bewijs ik aan mijzelf en anderen hoe sportief/hip/succesvol ik ben.
  • Een systeem: producten worden steeds complexer en productieketens steeds globaler, waardoor je als consument steeds minder weet over je product (een iPhone kan niet eens open), over de afkomst (tomaten uit Spanje of om de hoek?), over de impact (kledingfabriek = werk, of slavernij?).
  • Een verplichting: economische groei lijkt het allerbelangrijkste voor Nederland. Groei = productie = consumptie. Zonder groei verliezen we banen (door automatisering), verliezen we huizen (doordat we schuld niet kunnen financieren) en verliest Nederland begrotingsoverschot (en betalen we vooral staatsrente).

Dramatiseer ik hier, of herken je dit?

Wat is er mis met Consumentisme?
Ik zie globaal 4 problemen:
  1. Milieuproblematiek: we eten de aarde sneller op dan ze aangroeit. We hebben 1,5 aarde nodig met ons huidig consumptieniveau (of 5 aardes met consumptieniveau van Amerika). Bonuscomplicatie: problemen komen terecht bij degenen die ze niet veroorzaken (arme landen) en vergroten daarmee ongelijkheid (en instabiliteit).
  2. Beinvloeding: wij bevredigen onze behoeften steeds meer door koopgedrag. Dit beinvloedt onze identiteit op een manier waar ik vraagtekens bij wil stellen. Ik denk dat we hier als mensen niet ons geluk moeten zoeken.
  3. Vervreemding: producten worden steeds ingenieuzer en daarmee ingewikkelder. Neveneffecten van producten/productie zijn hier niet zichtbaar. Kiezen voor ‘goede’ producten wordt steeds moeilijker. De consument vervreemd steeds meer van oorsprong product en verliest daarmee connectie met wereld.
  4. Machtsconcentratie: marktvraag wordt steeds meer gedreven door aanbod. We doen steeds minder moeite na te denken hoe ons huis eruit moet zien (we moeten al zoveel keuzes maken), maar kopen gewoon de Xenos en Ikea leeg. Producenten voeden consumenten op en zijn daarmee steeds machtiger. Door hun internationale karakter bepalen ze ook vaker de regels van het spel (zie discussies over ketenverantwoordelijkheid, belastingontduiking en TTIP/CETA).

Muzikaal intermezzo

Vanwege hun muzikale analyse van de egoistische mens is hier Toto met Selfish:

So selfish

You got more than you can use

But you still don’t see

You’re so selfish

And you’re running out of room

Deel 2 – Bekentenis: it’s me!

Ik wil niet met de vinger wegwijzen, want: ik ben zelf onderdeel van dit systeem, I’m guilty! Dat blijkt wel uit deze recente voorvallen:

  • Ik kick er wel op als mensen mij met mijn iPad Pro (extra groot) zien. Dat maakt mij een designer.
  • Ik kocht laatst een coole webcam (>€150!) omdat ik na een paar keer klikken dacht dat hij ook geschikt zou zijn als babyfoon. Je huis live op een app overtuigde mij meer dan de juiste functionaliteit. Geen tijd om lang te zoeken, dus klik > koop! Ondertussen rijdt er ergens een busje gratis voor mij heen en weer.
  • Als Nederlander is mijn voetafdruk ongetwijfeld groter dan goed is. In tegenstelling tot de meerderheid op deze planeet eet ik namelijk vlees en rij ik in een auto. (Ik ga mijn milieu-impact later nog nauwkeuriger uitzoeken.) Ik hou mijzelf voor dat ik dat zuiniger doe dan anderen. Maar wat zegt dat? Wordt je kind slaan minder erg als je het minder vaak doet dan je buurman?

Perspectief

Is het allemaal dan kommer en kwel? Nee! Ik zie juist kansen om dit systeem van binnenuit open te breken en te vernieuwen. En met mij duizenden mensen. Het vraagt alleen om een flinke portie omdenken: Van onze manier van leven, van onze verwachtingen van het leven, van Daarover later meer..

Advertenties

Een gedachte over “Wat is er mis met Consumentisme?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s