Hoeveel CO2 is nog verantwoord?

Ons gezin stoot dus tussen de 15 en 25 ton CO2 (of equivalente gassen) per jaar uit, zoals ik uit de doeken deed in deze blog. Dan volgen al snel de confronterende vragen: Is dit veel of weinig? Hoeveel ‘mag’ nog voor een schoon geweten? Hoe bepaal je zoiets? 

 

Deel 1 – Referentie

Laten we beginnen bij de vergelijking. Hoe verhoudt mijn uitstoot zich tot een aantal referentiepunten?

In donkerblauwe tint zie je de 4 tot 6 ton CO2 uitstoot die volgens online tools voor ons gezin gelden. Dat is dus al de helft van het Nederlands gemiddelde van 10 ton p.p. Het onlangs verschenen regeerakkoord heeft de ambitie om in 2030 49% te besparen ten opzichte van 1990, dus circa 5 ton p.p. Dit is nog ruim boven een land als India (2 ton) en het wereldgemiddelde (ook circa 2 ton, afhankelijk van welke bron je neemt).

Wat ik nog niet zo vaak hoor in discussies, is dat eerder al bekend is gemaakt door minister Kamp, dat we als Nederland in 2050 klimaatneutraal willen zijn. Dus GEEN uitstoot meer. Dat is dus 0 ton! Hoewel het over lange termijn gaat, is een 100% reductie duidelijke taal: het klimaat trekt het uiteindelijk niet, dus we gaan stoppen met CO2.

Conclusie

Ons gezin voldoet nu al aan de 2030 doelstelling, maar we moet uiteindelijk naar 0 in 2050. Maar als je de meest strikte uitleg van de Parijsafspraken volgt, zou dat nog eerder moeten. Wat zou dan mijn ambitie moeten zijn?

Deel 2 – Ambitie

Dan de gewetensvraag: hoeveel CO2 is nog verantwoord? Als ijkpunt neem ik de afspraken die in Parijs gemaakt zijn (2015) over CO2-uitstoot wereldwijd: we gaan er alles aan doen om onder de 2 graden opwarming te blijven, bij voorkeur onder de 1,5 graad. Momenteel zitten we al op 1 graad opwarming (ten opzichte van 1900), en als we niets doen gaan we richting de 4 graden, dus een gevoel van urgentie is meteen duidelijk.

De afspraken impliceren dat we nog in totaal 200 Gigaton CO2 uit mogen stoten: het ‘veilige’ CO2 budget. Aangezien we nu wereldwijd op 40 Gton per jaar zitten (waarvan 10% door EU), is dat budget met de huidige uitstoot dus binnen 5 jaar bereikt. Of in 10 jaar, als het lukt om in 10 jaar 100% af te bouwen. (Lees hier meer over een soortgelijke conclusie over de EU door wetenschappers uit Manchester.) Alles wat je daarna uitstoot, moet je ooit weer een keer compenseren met negatieve uitstoot, oftwel: CO2 uit de lucht halen.

Je kunt dus via verschillende scenario’s onder 1,5 graad opwarming te blijven. Daarom is het nodig wat aannames te doen met betrekking tot verwachting van gedrag (hoe snel willen/gaan we ons aanpassen?) en techniek (is CO2 opslag haalbaar op grote schaal? gaan we massaal bossen aanplanten om negatieve CO2 uitstoot te bereiken?).

Ik bouw zelf voort op een scenario van Urgenda: zo snel mogelijk afbouwen en vanaf 2040 wereldwijd CO2-neutraal. Urgenda zelf mikt op 2030 klimaatneutraal voor de energievoorziening. Ik ga uit van een positiever scenario: er is iets meer tijd omdat we CO2 negatief gaan. Wat dit voor de gemiddelde Nederlander betekent, zie je in de volgende visualisatie:

Dus uitgaande van de afspraken in Parijs, betekent dit voor de gemiddelde Nederlander 3,5 ton minder per jaar. Hoe kom ik daarbij? Hier de gevolgde denkstappen uit de visualisatie:

  1. De wereldwijde uitstoot moet van 40 Gigaton CO2 (equivalent) per jaar naar -5 in 2040.
  2. Aangezien Nederland voor 1% verantwoordelijk is, moeten wij per persoon van 10 ton CO2 p.p. naar -1. Dus 11 ton minder.
  3. Ik neem aan dat dit een gedeelde inspanning moet zijn van (1) bedrijfsleven, (2) overheid en (3) de consument. 1/3 van 11 ton is ruim 3,5 ton p.p. Over deze verdeling valt veel meer te zeggen, maar dat komt wellicht in een latere blog.
  4. Voor een gemiddeld Nederlands huishouden van 2,2 personen is dat 7,7 ton besparing.
  5. Die besparing per jaar hoeft niet meteen, maar moet in 2040 bereikt zijn. Anders gezegd: elk huishouden heeft nog 23 jaar om elk jaar ruim 0,3 ton (300kg) CO2 te besparen en vervolgens elk jaar vol te houden.
  6. Dat zijn dus bijvoorbeeld 23 stappen die bij elkaar optellen tot de gewenste besparing. Zo’n stap is bijvoorbeeld 3000km minder rijden (100g CO2/km). Of een kilo rundvlees uit Brazilie minder eten (maar 5x per jaar vlees laten staan). Of 50 kilo kip laten staan, oftewel: geen kip meer eten. Later zal ik nog meer inzoomen op mogelijke concrete stappen, maar als je even online zoekt, dan vind je legio voorbeelden op internet.

Wat betekent dit voor mij persoonlijk? Door ons energieneutrale huis en zuinige autorijden, hebben we al wat grote stappen genomen en zitten we al halverwege de vereiste besparing. Maar komende 20 jaar moeten we nog flink aan de bak.

Op naar de 0.. en dan negatief!

In mijn volgende blog onderzoek ik of de besparing vooral gaat komen van technologie of van gedragsverandering.

Advertenties

3 gedachtes over “Hoeveel CO2 is nog verantwoord?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s